أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
482
قانون ( فارسى )
ممكن است از اثر خراجهاى متعفن قرحههاى سينه پديد آيند و استخوانها را به تباهى بكشانند . كه در اين حالت حتما بايد مادهء تعفّنى را قطع كرد تا اندامان همجوار سلامت بمانند . ممكن است تعفّن به اجزايى از غشاء كه از خراج متعفّن نزديكند ، سرايت كند . قرحهء حجاب قرحه كه در حجاب داخل شود كار را دشوار مىكند و حجاب به هيچ وجه ديگر جوش نمىخورد . اما اگر قرحه در حجاب نفوذ نكرده باشد دو حالت دارد : 1 - اگر قرحه در حجاب نفوذ نكرده ولى در اجزاء پىآلود حجاب است ، باز قابل جوش خوردن نيست . 2 - اگر در اجزاى گوشتين است ، مىتوان آن را جوش داد و پذيراى جوش خوردن است به شرطى كه در اولين مرحله به دادش برسند و نگذارند ورم كند . امّا اگر ورم كرد يا كهنه شد ، علاجپذير نيست . قرحهء ريه دربارهء جوش خوردن و جوش نخوردن قرحهء ريه طبيبان اختلاف رأى دارند . آيا قرحهء ريه خوب مىشود يا نه ؟ برخى بر اين عقيدهاند كه هيچوقت خوب نمىشود ، زيرا احتياج به جوش خوردن دارد و جوش خوردن بدون آرامش و در حركت ممكن نيست ؛ و در ريه هيچ آرامشى موجود نيست . جالينوس مخالف اين عقيده است ، مىفرمايد : « اگر موانع ديگرى در پيش نباشد تنها حركت مانع جوش خوردن نيست ، حجاب را نمونه مىآورد و مىگويد : حجاب نيز در حركت است و قرحههايش جوش مىخورند و خوب مىشوند . » مقصود جالينوس از اين فرموده اين بوده است كه اگر قرحهء ريه از ورم يا خلط خورنده نيست ، بلكه از انحلال فرد ( گسستگى پيوندى ) يا سببى ديگر است تا زخم است و چرك نكرده و به ورم نينجاميده است قابل معالجه است و خوب مىشود . همچنين اگر قرحهء ريه در حالتى باشد كه مادهء تف كردنى بيرون دهد ( كه سوراخ نشده . نسخه ) و هنوز چرك نكرده است قابل خوب شدن است ، امّا اگر از ورم كردن يا از خوره باشد ، علاجپذير نيست ، زيرا قرحهء رسيده و چرك كرده تنها علاجش سرفه است كه به وسيلهء سرفه پاكسازى شود ، و سرفه قرحه را گشادتر مىكند و قرحه را مىدرد ( سوراخ مىكند ) . اضافه بر آن غلغلك سرفه احساس آزار را افزايش دهد ، درد و آزار مواد ناباب را به سوى قرحه مىكشاند . داروهاى خشكاننده مانع راه تف كردهء ماده هستند . داروهايى كه تف كرده را برمىانگيزند رطوبت بخشند و قرحه را نرم مىكنند پس چنين نتيجهگيرى مىكنيم كه در هر دو حالت سرفه و دارو به جاى كمك كردن ، درد را افزايش مىدهند . اگر قرحهء ريه سببش خلط خورنده است . بايد آن را معالجه كرد و معالجهء چنين قرحهاى كه